احساس ضربانهای سریع، شدید یا نامنظم قلب میتواند هر کسی را نگران کند. اما واقعاً چرا تپش قلب میگیریم؟ این پرسش ساده، پاسخهایی پیچیده و متنوع دارد. از هیجانات لحظهای، اضطراب و استرس گرفته تا مشکلات تیروئیدی، کمخونی، افت فشار خون و بیماریهای قلبی، همگی میتوانند منجر به تپش قلب شوند. حتی مصرف بیشازحد کافئین، کمآبی بدن یا خواب ناکافی نیز ممکن است این حالت را ایجاد کند. گاهی نیز تپشها نشانهای از فعالیت طبیعی بدن هستند؛ مثلاً هنگام ورزش یا در دوران بارداری. اما تشخیص اینکه کدام تپشها طبیعیاند و کدام نیاز به پیگیری پزشکی دارند، نیازمند شناخت دقیق الگوها و علل زمینهای است. در ادامه، به بررسی همهجانبه دلایلی میپردازیم که باعث تپش قلب میشوند و مسیرهایی برای شناسایی و در صورت لزوم، درمان قطعی تپش قلب معرفی خواهیم کرد تا آرامش دوباره به ریتم قلب بازگردد
فهرست مطالب
چرا تپش قلب دارم
اگر دچار تپش قلب هستیم، باید به پزشک مراجعه کنیم. پزشک میتواند علت تپش قلب ما را تعیین کرده و درمان مناسب را توصیه کند. تپش قلب میتواند نشانه یک مشکل پزشکی جدی باشد. اگر تپش قلب ما شدید، مداوم، یا همراه با علائم دیگری مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، یا غش است، باید فوراً به اورژانس مراجعه کنیم. حال به پاسخ سوال چرا تپش قلب دارم، یا اصلا چرا تپش قلب بالا میرود، میپردازیم.
دلایل شایع تپش قلب عبارتند از:
عوامل استرسزا:
اضطراب، استرس، یا ترس میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود. در این حالت، قلب برای مقابله با استرس، ضربان خود را افزایش میدهد تا خون بیشتری را به عضلات و اندامهای بدن پمپاژ کند. اگر در معرض استرس زیادی قرار دارید، سعی کنید راههایی برای مدیریت استرس خود پیدا کنید، مانند تمرینات تنفس عمیق، مدیتیشن، یا یوگا.
فعالیت بدنی:
تپش قلب در حین ورزش طبیعی است. با این حال، اگر تپش قلب شما در حین ورزش شدید یا طولانیمدت ادامه داشته باشد، یا اگر پس از ورزش احساس سرگیجه یا غش دارید، باید به پزشک مراجعه کنید. ورزش یا فعالیت بدنی شدید میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود. این امر به این دلیل است که قلب برای تامین خون مورد نیاز عضلات در حال فعالیت، باید سریعتر بزند.
مصرف کافئین یا الکل:
کافئین و الکل میتوانند باعث افزایش ضربان قلب شوند. کافئین یک محرک است که میتواند باعث تحریک قلب شود. کافئین یک محرک است که میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود. اگر متوجه شدید که کافئین باعث تپش قلب شما میشود، مصرف آن را محدود کنید. الکل نیز میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود، به خصوص اگر زیاد مصرف شود.
عدم تعادل الکترولیت:
عدم تعادل الکترولیتها مانند پتاسیم یا منیزیم میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود. پتاسیم و منیزیم برای عملکرد صحیح قلب ضروری هستند. اگر سطح این مواد معدنی در بدن پایین باشد، قلب ممکن است نتواند به طور موثر ضربان خود را تنظیم کند.
مصرف برخی داروها:
برخی داروها مانند داروهای ضدافسردگی، داروهای قلبی، و داروهای ضدتشنج میتوانند باعث افزایش ضربان قلب شوند. اگر دارویی مصرف میکنید که باعث تپش قلب شما میشود، با پزشک خود در مورد جایگزینهای احتمالی صحبت کنید.
مشکلات پزشکی زمینهای:
مشکلات پزشکی زمینهای مانند پرکاری تیروئید، نارسایی قلبی، و آریتمی قلبی نیز میتوانند باعث تپش قلب شوند. اگر تپش قلب شما همراه با علائم دیگری مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، یا غش است، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
چرا تپش قلب بالا میرود
چرا ضربان قلب بالا میرود؟ دلایل زیادی برای تپش قلب وجود دارد، از جمله:
- عوامل طبیعی: تپش قلب میتواند به دلایل طبیعی مانند ورزش، استرس یا مصرف کافئین رخ دهد.
- شرایط پزشکی: تپش قلب همچنین میتواند نشانه یک بیماری پزشکی جدیتر مانند بیماری قلبی، تیروئید پرکار یا کمبود ویتامین باشد.
- عوارض جانبی داروها: برخی از داروها، مانند داروهای ضد افسردگی یا داروهای فشار خون، میتوانند باعث تپش قلب شوند.
در اینجا برخی از دلایل خاص که چرا ضربان قلب بالا میرود آورده شده است:
- اضطراب یا استرس: اضطراب و استرس میتوانند باعث افزایش ضربان قلب شوند.
- خستگی: خستگی میتواند باعث شود که قلب شما سریعتر از حد معمول بزند.
- بیماری قلبی: بیماری قلبی، مانند بیماری عروق کرونر یا آریتمی، میتواند باعث تپش قلب شود.
- پرکاری تیروئید: پرکاری تیروئید میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود.
- کمکاری تیروئید: کمکاری تیروئید میتواند باعث کاهش ضربان قلب شود.
- مشکلات ریوی: مشکلات ریوی، مانند آسم یا آمفیزم، میتوانند باعث تپش قلب شوند.
- اختلالات خواب: اختلالات خواب، مانند آپنه انسدادی خواب، میتوانند باعث تپش قلب شوند.
- عوارض جانبی داروها: برخی از داروها، مانند داروهای ضد افسردگی یا داروهای فشار خون، میتوانند باعث تپش قلب شوند.
علائم تپش قلب چیست
چرا ضربان قلب بالا میرود، تپش قلب چه علائمی دارد، آیا تپش قلب من خطرناک است، این سوالات را بهتر است با پزشک متخصص در میان بگذارید، تپش قلب وقتی بدون دلیل است ممکن است خطرناکتر هم باشد، درمان به موقع میتواند از سلامتی ما محافظت کند، در ادامه بعضی از علائم تپش قلب را با هم یاد میگیریم.
- احساس لرزش در سینه
- احساس سبکی سر
- احساس تنگی نفس
- احساس اضطراب یا ترس
- احساس ضربان قلب سریع یا نامنظم در قفسه سینه
- احساس تپش قلب در گردن یا سر
- احساس لرزش در بدن
- احساس سرگیجه یا غش
در برخی موارد، تپش قلب ممکن است همراه با علائم دیگری باشد، مانند:
- درد قفسه سینه
- غش
- سرگیجه شدید
- حالت تهوع یا استفراغ
در اینجا چند نکته برای کمک به کاهش تپش قلب آورده شده است:
- استرس خود را مدیریت کنید. تمرینات تنفس عمیق، مدیتیشن، یا یوگا میتواند به کاهش استرس کمک کند.
- کافئین و الکل را محدود کنید.
- رژیم غذایی سالمی داشته باشید.
- به طور منظم ورزش کنید.
- اگر دارویی مصرف میکنید، با پزشک خود در مورد عوارض جانبی احتمالی آن صحبت کنید.
کاهش ضربان قلب
اگر فکر میکنید که تپش قلب شما ناشی از یک بیماری پزشکی است، به پزشک مراجعه کنید. اگر تپش قلب دارید، میتوانید کارهای زیر را برای تسکین آن انجام دهید:
نفس عمیق بکشید: نفس عمیق کشیدن میتواند به آرام کردن ضربان قلب کمک کند.
از ادامه مصرف کافئین و الکل خودداری کنید.
به اندازه کافی استراحت کنید.
از ورزش منظم غافل نشوید.
چه بیماریهایی میتواند باعث تپش قلب شوند
در اینجا برخی از بیماریهای خاص که میتوانند باعث تپش قلب شوند و شاید پاسخی بر سوال چرا ضربان قلب بالا میرود، آورده شده است:
بیماری عروق کرونر:
بیماری عروق کرونر زمانی رخ میدهد که رگهای خونی که خون را به قلب میرسانند مسدود یا باریک شوند. این میتواند باعث کاهش جریان خون به قلب و در نتیجه تپش قلب شود.
آریتمی:
آریتمی زمانی رخ میدهد که ضربان قلب شما نامنظم یا سریع باشد. انواع مختلفی از آریتمی وجود دارد که میتواند باعث تپش قلب شود.
پرکاری تیروئید:
پرکاری تیروئید زمانی رخ میدهد که غده تیروئید بیش از حد هورمون تیروئید تولید کند. این میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود.
کمکاری تیروئید:
کمکاری تیروئید زمانی رخ میدهد که غده تیروئید به اندازه کافی هورمون تیروئید تولید نکند. این میتواند باعث کاهش ضربان قلب شود.
آسم:
آسم یک بیماری التهابی ریه است که میتواند باعث تنگی نفس و تنگی نفس شود. این میتواند منجر به تپش قلب شود، زیرا قلب برای جبران کمبود اکسیژن باید سریعتر کار کند.
آپنه انسدادی خواب:
آپنه انسدادی خواب یک اختلال خواب است که در آن راه هوایی شما در طول خواب بسته میشود. این میتواند منجر به تپش قلب شود، زیرا قلب برای جبران کمبود اکسیژن باید سریعتر کار کند.
عفونت:
برخی از عفونتها، مانند عفونت ریه یا عفونت سینوس، میتوانند باعث التهاب در قلب یا ریهها شوند. این التهاب میتواند منجر به تپش قلب شود.
مصرف داروها:
برخی از داروها، مانند داروهای ضد افسردگی یا داروهای فشار خون، میتوانند باعث تپش قلب شوند.
مشکلات پزشکی جدی:
در موارد نادر، تپش قلب میتواند نشانه یک بیماری پزشکی جدیتر مانند بیماری قلبی عروقی یا سرطان باشد.
تشخیص تپش قلب
پزشک ممکن است برای تشخیص علت تپش قلب شما آزمایشهای مختلفی تجویز کند، پس از تشخیص علت تپش قلب، پزشک میتواند درمان مناسب را تجویز کند. درمان تپش قلب به علت آن بستگی دارد. در برخی موارد، درمان خاصی لازم نیست. در موارد دیگر، ممکن است نیاز به داروها یا سایر درمانها باشد از جمله:
- نوار قلب (EKG): این آزمایش فعالیت الکتریکی قلب را ثبت میکند.
- آزمایش خون: این آزمایش میتواند برای بررسی سطح الکترولیتها، تیروئید و سایر مواد در خون انجام شود.
- اکوکاردیوگرام: این آزمایش از امواج صوتی برای ایجاد تصویری از قلب استفاده میکند.
- آزمایش استرس: این آزمایش برای بررسی نحوه عملکرد قلب در هنگام ورزش انجام میشود.
چرا تپش قلب میگیریم؟ آیا بخاطر کمبود ویتامینها است؟
بله، در برخی موارد، کمبود ویتامینها و مواد معدنی میتواند باعث تپش قلب شود. برخی از ویتامینهایی که کمبود آنها میتواند منجر به تپش قلب شود عبارتند از:
ویتامین B12:
کمبود ویتامین B12 میتواند باعث کاهش تعداد گلبولهای قرمز شود. گلبولهای قرمز اکسیژن را به بافتهای بدن میرسانند. کاهش تعداد گلبولهای قرمز میتواند باعث کاهش اکسیژن رسانی به قلب شود، که میتواند منجر به تپش قلب شود.
ویتامین D:
ویتامین D برای سلامت قلب ضروری است. کمبود ویتامین D میتواند خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش دهد، از جمله آریتمی که میتواند باعث تپش قلب شود.
منیزیم:
منیزیم برای عملکرد طبیعی قلب ضروری است. کمبود منیزیم میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود.
پتاسیم:
پتاسیم برای تنظیم ضربان قلب ضروری است. کمبود پتاسیم میتواند باعث کاهش ضربان قلب شود.
علائم کمبود ویتامین
اگر فکر میکنید که ممکن است کمبود ویتامین داشته باشید، باید با پزشک خود صحبت کنید. پزشک میتواند آزمایشهای خون را برای بررسی سطح ویتامینهای شما تجویز کند. اگر کمبود ویتامین دارید، ممکن است علائم دیگری نیز داشته باشید، مانند:
- خستگی
- ضعف
- احساس سوزن سوزن شدن یا بی حسی
- مشکلات حافظه
- افسردگی
در اینجا چند نکته برای کمک به جلوگیری از کمبود ویتامین آورده شده است:
- یک رژیم غذایی متنوع و متعادل بخورید.
- اگر گیاهخوار یا وگان هستید، مکمل ویتامین B12 مصرف کنید.
- در صورت داشتن مشکلات پزشکی خاص، با پزشک خود در مورد نیاز به مکمل ویتامین صحبت کنید.
درمان تپش قلب
درمان تپش قلب به علت آن بستگی دارد. در برخی موارد، درمان خاصی لازم نیست. در موارد دیگر، ممکن است نیاز به داروها یا سایر درمانها باشد. در اینجا برخی از درمانهای رایج برای تپش قلب آورده شده است:
1) اصلاح سبک زندگی:
برخی از تغییرات سبک زندگی میتوانند به کاهش تپش قلب کمک کنند، از جمله:
- کاهش استرس
- اجتناب از کافئین و الکل
- داشتن یک رژیم غذایی سالم
- ورزش منظم
2) داروها:
اگر تپش قلب شما ناشی از یک بیماری پزشکی مانند آریتمی باشد، ممکن است نیاز به مصرف دارو داشته باشید. برخی از داروهای رایج برای تپش قلب عبارتند از:
- داروهای ضد آریتمی: این داروها به تنظیم ضربان قلب کمک میکنند.
- داروهای ضد اضطراب: این داروها میتوانند به کاهش استرس و اضطراب کمک کنند.
- داروهای ضد افسردگی: برخی از داروهای ضد افسردگی نیز میتوانند به کاهش تپش قلب کمک کنند.
3) درمانهای دیگر:
در برخی موارد، ممکن است نیاز به درمانهای دیگر مانند جراحی یا کاشت دستگاه برای درمان تپش قلب باشد.
عوارض تپش قلب مداوم
در بیشتر موارد، تپش قلب خفیف است و عوارضی ایجاد نمیکند. با این حال، اگر تپش قلب شما شدید، مداوم یا همراه با علائم دیگری مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس یا غش است، باید به پزشک مراجعه کنید. در برخی موارد، تپش قلب میتواند جدی باشد و منجر به عوارض زیر شود:
- ایست قلبی: ایست قلبی زمانی اتفاق میافتد که قلب به طور ناگهانی و غیرمنتظره متوقف شود. این یک وضعیت پزشکی اورژانسی است که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد.
- نارسایی قلبی: نارسایی قلبی زمانی اتفاق میافتد که قلب نتواند خون کافی را به بدن پمپاژ کند. این میتواند منجر به علائمی مانند تنگی نفس، خستگی و تورم در پاها یا مچ پا شود.
- ضربان قلب نامنظم جدی: ضربان قلب نامنظم جدی میتواند باعث مشکلاتی در خونرسانی به قلب یا سایر اندامها شود. این میتواند منجر به عوارضی مانند سکته مغزی، نارسایی قلبی یا حتی مرگ شود.
تشخیص پزشکی
تشخیص تپش قلب معمولاً بر اساس شرح حال پزشکی و معاینه فیزیکی انجام میشود. پزشک در مورد علائم شما سؤال خواهد کرد، مانند اینکه آیا تپش قلب شما با فعالیت خاصی مرتبط است یا خیر. پزشک همچنین ضربان قلب شما را با گوشی پزشکی بررسی خواهد کرد و پزشک است که میتواند بگوید چرا ضربان قلب بالا میرود.
در اینجا چند نکته برای کمک به تشخیص تپش قلب آورده شده است:
- به یاد داشته باشید که چه زمانی تپش قلب شما شروع میشود و چه زمانی متوقف میشود.
- به یاد داشته باشید که چه چیزی باعث بدتر یا بهتر شدن تپش قلب شما میشود.
- اگر تپش قلب شما شدید، مداوم یا همراه با علائم دیگری مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس یا غش است، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
تپش قلب در سنین مختلف
تپش قلب میتواند در هر سنی رخ دهد، اما دلایل آن در سنین مختلف متفاوت است.
1) نوزادان و کودکان
تپش قلب در نوزادان و کودکان معمولاً خوشخیم است و به دلیل فعالیت، استرس یا تب رخ میدهد. در برخی موارد، تپش قلب میتواند ناشی از یک بیماری قلبی مادرزادی باشد.
2) نوجوانان
تپش قلب در نوجوانان نیز معمولاً خوشخیم است و به دلیل استرس، اضطراب یا ورزش بیش از حد رخ میدهد. در برخی موارد، تپش قلب میتواند ناشی از یک بیماری قلبی زمینهای باشد.
3) بزرگسالان
ضربان قلب تعداد دفعاتی است که قلب در هر دقیقه میتپد. ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت برای بزرگسالان بین 60 تا 100 ضربه در دقیقه است. با این حال، ضربان قلب طبیعی در سنین مختلف متفاوت است.
بهترین ضربان قلب در سنین مختلف به شرح زیر است:
- نوزادان: 110 تا 160 ضربه در دقیقه
- کودکان خردسال: 90 تا 120 ضربه در دقیقه
- کودکان مدرسهای: 75 تا 110 ضربه در دقیقه
- نوجوانان: 60 تا 100 ضربه در دقیقه
- بزرگسالان: 60 تا 100 ضربه در دقیقه
- سالمندان: 60 تا 90 ضربه در دقیقه
عوامل مختلفی میتوانند بر ضربان قلب تأثیر بگذارند، از جمله:
- سن: ضربان قلب با افزایش سن کاهش مییابد.
- جنس: زنان به طور متوسط ضربان قلب بالاتری نسبت به مردان دارند.
- فعالیت بدنی: فعالیت بدنی میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود.
- استرس: استرس میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود.
- داروها: برخی از داروها میتوانند باعث افزایش یا کاهش ضربان قلب شوند.
تاثیر غذا و نوشیدنیها بر تپش قلب
برخی از غذاها و نوشیدنیها میتوانند باعث تپش قلب شوند و پاسخی به سوال چرا ضربان قلب بالا میرود باشند، به خصوص اگر به آنها حساسیت داشته باشید یا بیش از حد از آنها مصرف کنید. اگر متوجه شدید که مصرف یک نوع غذا یا نوشیدنی خاص باعث تپش قلب شما میشود، بهتر است از آن اجتناب کنید یا مصرف آن را محدود کنید.
غذاهایی که میتوانند باعث تپش قلب شوند عبارتند از:
- غذاهای پرچرب: غذاهای پرچرب میتوانند باعث التهاب شوند، که میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود.
- غذاهای شور: غذاهای شور میتوانند باعث احتباس آب شوند، که میتواند باعث افزایش فشار خون شود. فشار خون بالا میتواند خطر ابتلا به آریتمی را افزایش دهد، که میتواند باعث تپش قلب شود.
- غذاهای شیرین: غذاهای شیرین میتوانند باعث افزایش سطح قند خون شوند، که میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود.
- نوشیدنی انرژیزا: نوشابههای انرژیزا حاوی کافئین، الکترولیتها و سایر موادی هستند که میتوانند باعث افزایش ضربان قلب شوند.
- کافئین: کافئین یک محرک است که میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود. کافئین در قهوه، چای، نوشابههای انرژیزا و برخی از شکلاتها یافت میشود.
- الکل: الکل میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود، به خصوص اگر بیش از حد از آن مصرف کنید.
در اینجا چند نکته برای کمک به کاهش خطر تپش قلب ناشی از غذا و نوشیدنی آورده شده است:
- کافئین را محدود کنید. اگر به کافئین حساس هستید، بهتر است مصرف آن را به کمتر از 400 میلیگرم در روز محدود کنید. این مقدار معادل حدود 4 فنجان قهوه یا 10 قوطی نوشابه کولا است.
- الکل را محدود کنید. اگر به الکل حساس هستید، بهتر است مصرف آن را به کمتر از 2 واحد در روز محدود کنید. این مقدار معادل حدود 2 لیوان آبجو یا 1 لیوان شراب است.
- غذاهای پرچرب و شور را محدود کنید. سعی کنید بیشتر از غذاهای تازه و کامل استفاده کنید.
- غذاهای شیرین را محدود کنید. سعی کنید بیشتر از میوهها و سبزیجات شیرین استفاده کنید.
- از نوشیدن نوشابههای انرژیزا خودداری کنید. نوشابههای انرژیزا میتوانند حاوی کافئین، الکترولیتها و سایر موادی باشند که میتوانند باعث افزایش ضربان قلب شوند.
تپش قلب در دوران عادت ماهانه
تپش قلب در دوران عادت ماهانه یک عارضه شایع است. این به دلیل تغییرات هورمونی است که در این دوره رخ میدهد. در دوران قاعدگی، سطح هورمونهای استروژن و پروژسترون کاهش مییابد. این میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود.
در بیشتر موارد، تپش قلب در دوران قاعدگی بیخطر است و به خودی خود برطرف میشود. با این حال، اگر تپش قلب شما شدید، مداوم یا همراه با علائم دیگری مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس یا غش است، باید به پزشک مراجعه کنید. علاوه بر تغییرات هورمونی، عوامل دیگری نیز میتوانند باعث تپش قلب در دوران قاعدگی شوند، از جمله:
- استرس: استرس میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود.
- کافئین: کافئین میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود.
- الکل: الکل میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود.
- سیگار کشیدن: سیگار کشیدن میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود.
در اینجا چند نکته برای کمک به کاهش تپش قلب در دوران قاعدگی آورده شده است:
- استرس خود را مدیریت کنید.
- از مصرف کافئین، الکل و سیگار خودداری کنید.
- ورزش منظم داشته باشید.
- خواب کافی داشته باشید.
ضربان قلب تاکی کاردی
تاکیکاردی نوعی ضربان قلب سریع است که میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. در صورت ابتلا به تاکیکاردی، قلب شما بیش از 100 ضربان در دقیقه میزند. چرا ضربان قلب بالا میرود؟ این حتی میتواند باعث احساس سرگیجه یا سبکی سر شود.
انواع تپش قلب در اثر تاکیکاردی به شرح زیر است:
- تاکیکاردی فوق بطنی (SVT): این نوع تاکیکاردی در دهلیزها، که حفرههای بالایی قلب هستند، شروع میشود. SVT میتواند به صورت ناگهانی شروع شود و به همان سرعت نیز متوقف شود.
- تاکیکاردی بطنی (VT): این نوع تاکیکاردی در بطنها، که حفرههای پایینی قلب هستند، شروع میشود. VT میتواند خطرناک باشد و میتواند منجر به نارسایی قلبی یا حتی مرگ شود.
- تاکیکاردی سینوسی نامناسب (IST): این نوع تاکیکاردی در گره سینوسی، که ضربان ساز طبیعی قلب است، شروع میشود. IST میتواند باعث ضربان قلب سریع و نامنظم شود.
علائم تپش قلب در اثر تاکیکاردی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- احساس ضربان قلب در قفسه سینه، گردن یا گلو
- احساس لرزش یا ضربان در قفسه سینه
- احساس سرگیجه یا سبکی سر
- احساس اضطراب یا ترس
درمان تاکیکاردی به نوع تاکیکاردی و علت آن بستگی دارد. درمانهای ممکن عبارتند از:
- داروهای ضد آریتمی: این داروها میتوانند ضربان قلب را کند کنند.
- الکتروشوک: این روش درمانی میتواند ضربان قلب را با استفاده از شوک الکتریکی به حالت عادی بازگرداند.
- جراحی: در برخی موارد، جراحی برای اصلاح مشکلی که باعث تاکیکاردی میشود، لازم است.
ضربان قلب برادیکاردی
برادیکاردی نوعی ضربان قلب آهسته است که میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. در صورت ابتلا به برادیکاردی، قلب شما کمتر از 60 ضربان در دقیقه میزند. این میتواند باعث احساس تپش قلب، سرگیجه یا سبکی سر شود.
علائم تپش قلب در اثر برادیکاردی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- احساس ضربان قلب در قفسه سینه، گردن یا گلو
- احساس لرزش یا ضربان در قفسه سینه
- احساس سرگیجه یا سبکی سر
- احساس خستگی یا ضعف
- مشکل در تمرکز
- غش
انواع تپش قلب در اثر برادیکاردی به شرح زیر است:
- برادیکاردی سینوسی: این نوع برادیکاردی در گره سینوسی، که ضربان ساز طبیعی قلب است، شروع میشود. برادیکاردی سینوسی معمولاً بیخطر است و نیازی به درمان ندارد.
- برادیکاردی سینوسی نامناسب (IST): این نوع برادیکاردی در گره سینوسی شروع میشود، اما ضربان قلب را به طور نامنظم میزند. IST میتواند باعث ضربان قلب آهسته و نامنظم شود.
- برادیکاردی دهلیزی: این نوع برادیکاردی در دهلیزها، که حفرههای بالایی قلب هستند، شروع میشود. برادیکاردی دهلیزی میتواند باعث ضربان قلب آهسته و نامنظم شود.
- برادیکاردی بطنی: این نوع برادیکاردی در بطنها، که حفرههای پایینی قلب هستند، شروع میشود. برادیکاردی بطنی میتواند خطرناک باشد و میتواند منجر به نارسایی قلبی یا حتی مرگ شود. پس باید سوال چرا ضربان قلب بالا میرود را بیشتر از قبل جدی بگیریم.
علل برادیکاردی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- داروها: برخی از داروها، مانند داروهای ضد آریتمی یا داروهای قلبی، میتوانند باعث برادیکاردی شوند.
- بیماری قلبی: بیماریهای قلبی، مانند بیماری عروق کرونر یا نارسایی قلبی، میتوانند باعث برادیکاردی شوند.
- اختلالات تیروئید: کمکاری تیروئید میتواند باعث برادیکاردی شود.
- اختلالات عصبی: برخی از اختلالات عصبی، مانند بیماری پارکینسون، میتوانند باعث برادیکاردی شوند.
- آسیب به قلب: آسیب به قلب، مانند سکته قلبی، میتواند باعث برادیکاردی شود.
درمان برادیکاردی به نوع برادیکاردی و علت آن بستگی دارد. درمانهای ممکن عبارتند از:
- داروهای ضد آریتمی: این داروها میتوانند ضربان قلب را افزایش دهند.
- پمپ قلب مصنوعی: این دستگاه میتواند ضربان قلب را با استفاده از ضربانساز مصنوعی به حالت عادی بازگرداند.
- جراحی: در برخی موارد، جراحی برای اصلاح مشکلی که باعث برادیکاردی میشود، لازم است.
درمان خانگی تپش قلب
درمان خانگی تپش قلب میتواند به کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی کمک کند. برخی از درمانهای خانگی تپش قلب عبارتند از:
- تنفس عمیق: تنفس عمیق میتواند به آرام کردن بدن و کاهش ضربان قلب کمک کند.
- حرکات کششی: حرکات کششی میتواند به کاهش استرس و اضطراب کمک کند.
- تمرینات یوگا: یوگا میتواند به کاهش استرس و اضطراب و بهبود سلامت قلب کمک کند.
- ماساژ درمانی: ماساژ درمانی میتواند به کاهش استرس و اضطراب و بهبود سلامت قلب کمک کند.
جمع بندی
علائم تپش قلب
تپش قلب حالتی است که فرد احساس میکند قلبش سریعتر، قویتر، نامنظم یا لرزشی میزند. شایعترین علائم عبارتند از:
- احساس کوبش یا لرزش قلب در سینه، گلو یا گردن
- تند شدن ضربان قلب (تاکیکاردی)
- ضربان نامنظم (آریتمی)
- سرگیجه یا سبکی سر
- احساس تنگی نفس یا خستگی
- گاهی همراه با درد یا فشار قفسه سینه
بیماریهایی که میتوانند باعث تپش قلب شوند
- مشکلات قلبی: آریتمیها (فیبریلاسیون دهلیزی، تاکیکاردی بطنی یا دهلیزی، پرولاپس دریچه میترال، نارسایی قلبی)
- بیماریهای غیر قلبی: پرکاری تیروئید، کمخونی، افت قند خون، مشکلات هورمونی (یائسگی، بارداری)
- اختلالات روانی: اضطراب، استرس، حملات پانیک
- اختلالات متابولیک و الکترولیتی: کاهش منیزیم، پتاسیم یا کلسیم
تشخیص تپش قلب
پزشک با توجه به شرح حال، معاینه و آزمایشها علت را مشخص میکند. روشهای تشخیصی شامل:
- نوار قلب (ECG)
- هولتر مانیتورینگ (ثبت ریتم قلب ۲۴ تا ۴۸ ساعته)
- اکوکاردیوگرافی
- آزمایش خون (تیروئید، هموگلوبین، الکترولیتها)
- تست ورزش (جهت بررسی آریتمی یا بیماری عروق کرونر)
درمان تپش قلب
بسته به علت:
- درمان بیماری زمینهای (مثلاً کنترل پرکاری تیروئید یا کمخونی)
- داروهای ضد آریتمی یا بتابلوکرها
- کاهش اضطراب با دارو یا رواندرمانی
- در برخی موارد نیاز به ابلیشن یا دستگاه (پیسمیکر، ICD)
عوارض تپش قلب مداوم
- افزایش خطر سکته مغزی (بهویژه در فیبریلاسیون دهلیزی)
- نارسایی قلبی در درازمدت
- اختلال در کیفیت خواب و زندگی
- افزایش اضطراب و استرس روانی
تپش قلب در سنین مختلف
- کودکان و نوجوانان: بیشتر به دلیل تب، کمخونی، استرس یا آریتمیهای مادرزادی
- بزرگسالان: شایعاً ناشی از استرس، کافئین، مصرف دخانیات یا مشکلات تیروئید
- سالمندان: بیشتر ناشی از بیماریهای قلبیعروقی و آریتمیهای پایدار
تأثیر غذا و نوشیدنیها بر تپش قلب
- افزاینده تپش قلب: قهوه، نوشابههای انرژیزا، الکل، غذاهای پرنمک و پرچرب، مصرف زیاد قند
- کاهنده تپش قلب: میوهها و سبزیجات تازه، غذاهای سرشار از منیزیم و پتاسیم (موز، آووکادو، اسفناج)، مصرف کافی آب
درمان خانگی تپش قلب
- آرامسازی (تنفس عمیق، مدیتیشن، یوگا)
- کاهش مصرف کافئین، الکل و دخانیات
- نوشیدن آب کافی برای جلوگیری از کمآبی بدن
- ورزش منظم (پیادهروی، شنا، یوگا)
- خواب کافی و باکیفیت
- مصرف خوراکیهای آرامبخش قلب مثل دمنوش بابونه، سنبلالطیب یا زالزالک (با مشورت پزشک)
سخن پایانی
چرا تپش قلب میگیریم؟ پاسخ این سؤال به عوامل متعددی بستگی دارد که از سیستم عصبی گرفته تا شرایط فیزیکی و روانی فرد را دربر میگیرد. برای بسیاری از افراد، تپش قلب نتیجه مستقیم اضطراب، استرسهای روزمره یا حملات پانیک است. برای برخی دیگر، ممکن است نشانه اختلالات پنهانی مانند پرکاری تیروئید، کمخونی، یا حتی بیماریهای قلبی مانند آریتمی باشد. تغییرات هورمونی در زنان، مصرف الکل یا مواد محرک، کمخوابی و مصرف برخی داروها نیز میتوانند موجب تپش قلب شوند.
نکته مهم، بررسی زمینه و الگوی بروز تپش است. اگر این حالت با احساس سبکی سر، تنگی نفس، درد قفسه سینه یا غش همراه باشد، حتماً نیاز به بررسی پزشکی دارد. ثبت علائم، پایش ضربان و مشاوره با پزشک میتواند کمک کند تا عامل اصلی شناسایی و درمان آغاز شود. در بسیاری از موارد، اصلاح سبک زندگی و کاهش استرس کافی است، اما گاهی درمان دارویی یا مداخلات تخصصی نیز لازم میشود. برای رسیدن به درمان قطعی تپش قلب، مسیر از آگاهی، تشخیص دقیق و مداخلات هدفمند میگذرد. نباید هیچ علامتی را دستکم گرفت؛ قلب، پیامهای خود را بیدلیل نمیفرستد.
