درد قلب بارداری

درد قلب بارداری یکی از مشکلاتی است که بسیاری از زنان در دوران حاملگی تجربه می‌کنند و ممکن است باعث نگرانی شود. این درد می‌تواند ناشی از تغییرات طبیعی بدن، افزایش حجم خون، یا مشکلات گوارشی مانند سوزش سردل باشد. با این حال، در برخی موارد ممکن است نشانه‌ای از مشکلات جدی‌تر قلبی یا عروقی باشد که نیاز به بررسی و درمان فوری دارد. آشنایی با علل و علائم درد قلب در بارداری به مادران کمک می‌کند تا با آرامش بیشتری این دوران حساس را پشت سر بگذارند.

اگر درد قلب در بارداری شما ادامه‌دار یا شدید است، بهتر است حتماً به یک دکتر درد قلب متخصص مراجعه کنید تا با تشخیص درست، بهترین روش درمانی را دریافت کنید و سلامت خود و جنین را تضمین نمایید.

درد قلب بارداری چیست و چرا اتفاق می‌افتد؟

درد قلب بارداری به درد یا ناراحتی‌ای گفته می‌شود که زنان در دوران بارداری در ناحیه قفسه سینه یا اطراف قلب تجربه می‌کنند. این درد می‌تواند به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد که بیشتر آن‌ها ناشی از تغییرات فیزیولوژیکی طبیعی بدن در دوران بارداری هستند. افزایش حجم خون، افزایش ضربان قلب، تغییرات هورمونی و فشار ناشی از رشد جنین و بزرگ شدن رحم می‌توانند باعث احساس درد، فشار یا سنگینی در قفسه سینه شوند.

علاوه بر این، سوزش معده یا رفلاکس اسید نیز یکی از علل شایع درد قفسه سینه در بارداری است. با این حال، درد قلب بارداری همیشه بی‌خطر نیست و ممکن است در برخی موارد نشانه‌ای از مشکلات قلبی یا عروقی جدی باشد که نیاز به بررسی و درمان فوری دارد. بنابراین، در صورت تجربه درد شدید یا علائم همراه، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید.

علائم شایع درد قلب در بارداری

درد قلب در بارداری می‌تواند علائم مختلفی داشته باشد که بسته به علت ایجاد آن متفاوت است. معمول‌ترین علامت، درد یا فشار در قفسه سینه است که ممکن است به صورت احساس سوزش، سنگینی یا تنگی توصیف شود. برخی زنان همچنین ممکن است دچار تنگی نفس، خستگی غیرعادی، ضربان نامنظم یا تپش قلب شوند. در برخی موارد، درد ممکن است به بازوها، شانه‌ها، گردن یا حتی فک هم کشیده شود.

این علائم اغلب ناشی از تغییرات طبیعی بدن در بارداری مثل افزایش حجم خون یا رفلاکس معده هستند. با این حال، اگر علائم شدید، پایدار یا همراه با تعریق زیاد، سرگیجه، تهوع یا غش باشد، ضروری است فوراً به پزشک مراجعه کنید تا از بروز مشکلات قلبی جدی جلوگیری شود.

دلایل رایج درد قلب در بارداری

زنان در دوران بارداری ناراحتیهای زیادی را تجربه می کنند، اما بعضی از آنها مربوط به قلب و نشانه هایی از بیماریهای قلبی است. از جمله:

• تپش قلب
• درد قفسه سینه
• تنگی نفس
• تنفس هنگام خواب
• خستگی
• غش

برخی از این علائم اگرچه می توانند نگران کننده باشند اما معمولا مشکل جدی ای ایجاد نمی کنند. با این وجود برای تشخیص اهمیت درد قلب در بارداری بهتر است در طول دوران بارداری خود با یک متخصص قلب خوب در ارتباط باشید. در ادامه به تعدادی از این علائم بی خطر که منجر به درد قلب در بارداری می شوند، اشاره می کنیم.

• رشد جنین در رحم

وقتی جنین رشد می کند و در نتیجه رحم بزرگ می شود به اعضای اطراف آن مثل معده و ریه فشار وارد می شود. این فشار، باعث احساس درد در قلب و قفسه سینه می شود که در سه ماهه دوم و سوم بارداری بیشتر احساس می شود. از پیامدهای دیگر این فشار، رفلاکس معده، احساس تنگی نفس و بالا رفتن ضربان قلب است. همچنین باعث می شود مادر به هنگام غذا خوردن زودتر احساس سیری کند.

• ریفلاکس معده یا سوزش سردل

در هنگام غذا خوردن، برای ورود غذا به معده، دریچه بین مری و معده باز می شود. در حالتی که فرد در حال غذا خوردن نیست این دریچه بسته می شود تا جلوی برگشت غذا و اسید معده به مری را بگیرد. اما وقتی این دریچه بسته نشود اسید معده برمی گردد که اصطلاحاً ریفلاکس معده گفته می شود.

در دوران بارداری، به دلیل افزایش سطح هورمون پروژسترون، دریچه معده شل می شود و در نتیجه تا حدودی محتویات و اسید معده به مری بر می گردد و احساس سوزش سر دل و سوزش در دهان و گلو را بوجود می آورد. دراز کشیدن  بلافاصله بعد از غذا خوردن این مورد را تشدید می کند.

می توانید برای رفع این مشکل موارد زیر را به کار ببندید:

• بعد از غذا خوردن بلافاصله دراز نکشید و حتی الامکان در حالت ایستاده باشید
• از غذاهای چرب و تند بپرهیزید
• وعده های غذاییتان را کوچکتر کنید

چنانچه مشکل برطرف نشود، برای رهایی از این درد و رفع اسید معده پزشکتان ممکن است داروی آنتی اسید برایتان تجویز کند.

علت درد قلب در بارداری می تواند ناشی از یک مورد جدی باشد و ممکن است سلامتی را به خطر اندازد از جمله حمله قلبی و یا پره اکلامپسی. در این بخش موارد مختلف و علائم آنها را می آوریم.

پره اکلامپسی

علت درد شانه و درد قلب در بارداری می تواند علامت یک مشکل جدی به نام پره اکلامپسی باشد که در مواردی ممکن است جان مادر و جنین را به خطر بیندازد. این عارضه که در درصد کمی از زنان دیده می شود از هفته بیستم به بعد اتفاق می افتد. پره اکلامپسی معمولا بعد از زایمان برطرف می شود ولی در برخی از زنان همچنان ادامه خواهد داشت. در مواردی نیز ممکن است در طول بارداری این مشکل را تجربه نکنند اما علائم آن بعد از زایمان شروع شود.

علت دقیق پره اکلامپسی مشخص نیست اما دلایلی که شاید بتوان به آن نسبت داد شامل:

• فشار خون بالا (فشار خون ناشی از بارداری یا مزمن)
• کافی نبودن جریان خون در رحم
• رژیم غذایی نامناسب
• آسیب وارد شده به جداره عروق
• مشکلات سیستم ایمنی بدن

هستند. علائمی که شخص در این عارضه ممکن است تجربه کند عبارتند از:

• سوزش سر دل که با مواردی که در بالا گفته شد (تغییر در سبک زندگی یا مصرف داروی آنتی اسید) برطرف نشود
• سر دردهای ادامه دار
• سر درد و استفراغ شدید
• فشار خون بالا
• پروتئین داخل ادرار
• اختلالاتی در دید
• اضافه وزن ناگهانی
• متورم شدن صورت و دست به صورت ناگهانی
• احساس درد در بالای شکم و طرف راست و یا زیر دنده ها

همچنین از علائم دیگر آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• اکلامپسی (حملات تشنج شخص مبتلا به پره اکلامپسی است که در این حالت باید به حاملگی خاتمه داد)
• پارگی گلبول قرمز
• تعداد پلاکت پایین
• تعداد پایین آنزیم کبدی

همانطور که گفته شد این یکی از موارد جدی تجربه درد قلب بارداری است و در صورت بروز، خطر جدی برای مادر و جنین ایجاد می کند. اگرچه این مورد تنها در درصد کمی از زنان باردار دیده می شود اما از آنجاییکه تنها راه تشخیص آن انجام آزمایشات پزشکی است، ضروری است که زنان باردار در طول دوران بارداری خود تحت نظر یک متخصص زایمان و یک متخصص قلب خوب قرار بگیرند.

بیماری قلبی یا حمله قلبی

یک علت جدی اما نادر از درد قلب بارداری، حمله قلبی است. در دوران بارداری برای رشد جنین لازم است میزان خون بدن زیاد شود. برای پمپاز کردن این خون اضافه، ضربان قلب بالاتر می رود. بنابراین فشار مضاعفی که قلب متحمل می شود احتمال بروز حمله قلبی را از حالت عادی بیشتر می کند. افرادی که از قبل سابقه مشکلات قلبی را دارند احتمال بروز حمله قلبی در آنها بیشتر است.

در سال 2018 در آمریکا مطالعه ای بر روی زنانی صورت گرفت که به دلیل عوارض بارداری در بیمارستان بستری بودند. نتایج نشان داد که از هر صد هزار نفر در 8.1 آنها، سکته قلبی اتفاق افتاده بود.

علائم زیر در دوران بارداری می توانند نشانه ای از بیماریهای قلبی باشند و در صورت مشاهده هر کدام باید حتما به پزشک مراجعه کرد؛

• احساس درد قلب در بارداری
• بالا بودن ضربان قلب
• خستگی شدید
• سرفه های مزمن
• مشکلات حاد تنفسی
• از حال رفتن و غش
• تورم بیش از اندازه
• اضافه وزن بیش از اندازه

چگونه درد قلب بارداری را تشخیص دهیم؟

تشخیص درد قلب بارداری نیازمند معاینه دقیق پزشکی و گاهی انجام آزمایشات مانند نوار قلب، سونوگرافی قلب و آزمایش خون است. پزشک با بررسی علائم و سابقه پزشکی مادر می‌تواند بهترین روش تشخیص و درمان را تعیین کند. مراجعه سریع به پزشک در صورت داشتن درد شدید یا همراه با علائم هشداردهنده بسیار مهم است.

روش‌های درمان و مراقبت از درد قلب در بارداری

درمان و مراقبت از درد قلب در بارداری بستگی به علت اصلی درد دارد و معمولاً با رعایت چند نکته ساده و تغییر سبک زندگی قابل کنترل است. یکی از مهم‌ترین روش‌ها، مدیریت استرس و کاهش اضطراب است که می‌تواند شدت درد را کاهش دهد. همچنین رعایت رژیم غذایی سالم و متعادل، پرهیز از مصرف غذاهای چرب، تند و محرک مانند قهوه و نوشابه‌های گازدار به کاهش علائم کمک می‌کند.

ورزش‌های سبک و منظم مانند پیاده‌روی، تحت نظر پزشک، می‌تواند به بهبود گردش خون و تقویت قلب کمک کند. استراحت کافی و خواب منظم نیز نقش مهمی در حفظ سلامت قلب در دوران بارداری دارد.

در برخی موارد که درد ناشی از مشکلات گوارشی مانند رفلاکس معده است، پزشک ممکن است داروهای مناسب و ایمن برای دوران بارداری تجویز کند. در موارد نادر و جدی‌تر، درمان‌های تخصصی‌تر توسط دکتر قلب یا متخصص زنان و زایمان لازم است.

همیشه بهتر است درد قلب در بارداری تحت نظر پزشک بررسی و درمان شود تا سلامت مادر و جنین تضمین گردد.

برای درد قلب بارداری چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

طبق آنچه در این مقاله گفتیم معمولاً درد قلب بارداری بی خطر است. اما از آنجاییکه دوران بارداری دوران مهمی است، توصیه می شود با دیدن هر گونه علائم جدید و آزاردهنده حتماً به پزشک مراجعه کنید.

بنابراین به دلیل احتمال وجود عارضه جدی، برای اطمینان از سلامتی مادر و جنین با احساس درد قلب در بارداری لازم است به پزشک مراجعه کنید و آزمایشات لازم را برای تشخیص انجام دهید.

همچنین در صورت تشخیص پره اکلامپسی و یا دیگر مشکلات قلبی، باید تحت مراقبت های فوری پزشکی قرار بگیرید. همچنین زنان باردار که درد قلب بارداری را تجربه می کنند، باید علائم حمله قلبی را بشناسند و به محض داشتن هر یک از علائم به اورژانس مراجعه کنند. این علائم به شرح زیر هستند:

• احساس ناراحتی و درد در قلب
• احساس درد در فک، پشت، یک یا دو بازو و یا معده
• عرق سرد
• تنگی نفس (گاهی همراه با احساس ناراحتی در سینه)
• احساس فشار در وسط سینه که ظاهر و حذف می شود یا بیشتر از چند دقیقه باقی بماند
• حالت تهوع

نکات پیشگیری از درد قلب در دوران بارداری

برای پیشگیری از درد قلب در دوران بارداری، رعایت چند نکته کلیدی بسیار مهم است. اولین و مهم‌ترین نکته، حفظ سبک زندگی سالم شامل تغذیه مناسب و متعادل است. مصرف غذاهای سرشار از فیبر، میوه و سبزیجات تازه و کاهش مصرف غذاهای چرب و پرنمک می‌تواند به کاهش علائم کمک کند. همچنین نوشیدن آب کافی و جلوگیری از کم‌آبی بدن بسیار حیاتی است.

مدیریت استرس و حفظ آرامش از طریق تکنیک‌هایی مانند مدیتیشن، یوگا یا تنفس عمیق به کاهش درد و فشار قلب کمک می‌کند. ورزش‌های سبک و منظم مثل پیاده‌روی با تأیید پزشک نیز در بهبود گردش خون و سلامت قلب نقش موثری دارند.

خواب کافی و استراحت مناسب، دوری از مصرف سیگار و الکل و پیگیری مرتب مراقبت‌های پزشکی دوران بارداری از دیگر راهکارهای مؤثر پیشگیری از درد قلب در بارداری است. در نهایت، در صورت بروز هرگونه درد یا ناراحتی غیرمعمول، حتماً با دکتر متخصص مشورت کنید.

علائمی که در اواخر بارداری و تا چند ماه بعد باید مراقبت کرد

• درد قلب در بارداری و بعد از آن
• ضربان قلب بالا
• تورم یا افزایش وزن شدید
• خستگی شدید
• غش
• سرفه مداوم
• تنگی نفس شدید (مخصوصاً هنگام خوابیدن)

تفاوت درد قلب بارداری با مشکلات قلبی جدی

درد قلب در بارداری معمولاً ناشی از تغییرات طبیعی بدن و فشارهای فیزیولوژیکی دوران حاملگی است و اغلب موقتی و بی‌خطر می‌باشد. این درد معمولاً به شکل سوزش، فشار خفیف یا سنگینی در ناحیه قفسه سینه ظاهر شده و با استراحت یا تغییر وضعیت بهبود پیدا می‌کند. اما درد قلب ناشی از مشکلات قلبی جدی مانند آنژین، عفونت قلبی یا مشکلات عروقی، معمولاً شدید، مداوم و همراه با علائم هشداردهنده‌ای مثل تنگی نفس، تعریق زیاد، سرگیجه، تهوع و درد منتشر به بازو یا فک است.

تشخیص درست و تمایز بین درد قلب بارداری و درد ناشی از بیماری‌های قلبی، برای سلامت مادر و جنین بسیار حیاتی است. در صورت بروز درد شدید یا علائم همراه، مراجعه فوری به پزشک متخصص قلب ضروری است تا از عوارض جدی جلوگیری شود.

سوالات متداول

آیا قلب درد در بارداری همیشه خطرناک است؟

خیر، اکثر موارد قلب درد در بارداری به علت تغییرات طبیعی بدن یا سوزش معده است، اما اگر درد شدید یا همراه با علائم دیگر باشد، باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید.

قلب درد در بارداری طبیعی است؟

بله، در بیشتر موارد قلب درد در بارداری به دلیل تغییرات طبیعی بدن یا سوزش معده ایجاد می‌شود، اما گاهی می‌تواند نشانه مشکل جدی باشد.

چه زمانی قلب درد در بارداری خطرناک است؟

اگر قلب درد همراه با تنگی نفس شدید، تعریق زیاد، سرگیجه یا درد منتشر به بازو و فک باشد، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.

علت شایع قلب درد در بارداری چیست؟

شایع‌ترین علت قلب درد در بارداری رفلاکس معده، افزایش حجم خون، تغییرات هورمونی و فشار ناشی از رشد جنین است.

چگونه قلب درد در بارداری را کاهش دهیم؟

تغذیه سالم، استراحت کافی، مدیریت استرس و ورزش سبک با نظر پزشک می‌تواند به کاهش قلب درد کمک کند.

قلب درد در بارداری به جنین آسیب می‌زند؟

در بیشتر موارد خیر، اما در صورت وجود علت قلبی یا عروقی جدی، ممکن است نیاز به درمان فوری برای حفظ سلامت مادر و جنین باشد.